بررسی تاثیر دیجیتال‌شویی بر محافظه‌کاری حسابداری با نقش تعدیل کننده پوشش تحلیلی، احساسات سرمایه گذاران و جبران خدمت مدیران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه حسابداری و مدیریت، واحد ساری، دانشگاه غیرانتفاعی سارویه، ساری

2 استادیار، گروه حسابداری، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرقدس، ایران

3 استادیار، گروه حسا بداری و مدیر یت، وا حد جویبار، دانشگاه آزاد اسلامی، جویبار، ایران

4 دکتری حسابداری، گروه حسابداری، واحد اهواز، دانشگاه غیر انتفاعی کارون، اهواز، ایران،

چکیده

هدف: تحول دیجیتال در سال‌های اخیر به یکی از محورهای اصلی توسعه و رقابت‌پذیری شرکت‌ها در ایران تبدیل شد و بسیاری از شرکت‌ها تلاش کردند از طریق افشاهای دیجیتال، تصویری نوآورانه و فناورمحور از خود ارائه دهند. با این حال، در برخی موارد این افشاها با پدیده «دیجیتال‌شویی» همراه بود که در آن شرکت‌ها با بزرگ‌نمایی یا اغراق در سطح بلوغ دیجیتال خود، اطلاعاتی بالقوه گمراه‌کننده به بازار سرمایه منتقل کردند. هدف این پژوهش بررسی تأثیر دیجیتال‌شویی بر محافظه‌کاری حسابداری و تحلیل نقش تعدیل‌کننده پوشش تحلیلی، احساسات سرمایه‌گذاران و جبران خدمت مدیران در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران بود. این پژوهش تلاش کرد روشن سازد که آیا سازوکارهای نظارتی بازار و مشوق‌های مدیریتی می‌توانند آثار منفی دیجیتال‌شویی بر کیفیت گزارشگری مالی را کاهش دهند.
روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۳ بود که پس از اعمال محدودیت‌های پژوهش، نمونه‌ای شامل ۲۸۰ شرکت انتخاب شد. داده‌های مورد نیاز از صورت‌های مالی، گزارش‌های هیئت‌مدیره و اطلاعات بازار سرمایه استخراج گردید. برای آزمون فرضیه‌ها از مدل‌های رگرسیونی چندمتغیره استفاده شد و نقش تعدیل‌کنندگی پوشش تحلیلی، احساسات سرمایه‌گذاران و جبران خدمت مدیران از طریق متغیرهای تعاملی مورد بررسی قرار گرفت. طراحی پژوهش به‌گونه‌ای انجام شد که روابط علی ـ تحلیلی میان دیجیتال‌شویی و محافظه‌کاری حسابداری به‌صورت جامع مورد آزمون قرار گیرد.
یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد دیجیتال‌شویی تأثیر منفی و معناداری بر محافظه‌کاری حسابداری دارد و سطح احتیاط در شناسایی سود و زیان را کاهش می‌دهد. یافته‌ها همچنین بیان می‌کند که پوشش تحلیلی نقش تعدیل‌کننده معناداری در این رابطه ایفا می‌کند و افزایش نظارت تحلیلی، شدت اثر منفی دیجیتال‌شویی بر محافظه‌کاری حسابداری را کاهش می‌دهد. نتایج مربوط به احساسات سرمایه‌گذاران نشان می‌دهد که فضای خوش‌بینانه یا بدبینانه بازار، رابطه بین دیجیتال‌شویی و محافظه‌کاری حسابداری را تعدیل می‌کند. علاوه بر این، یافته‌ها نشان می‌دهد جبران خدمت بالاتر مدیران با افزایش محافظه‌کاری حسابداری همراه است و می‌تواند به‌عنوان سازوکاری انگیزشی، از پیامدهای منفی دیجیتال‌شویی بر کیفیت گزارشگری مالی بکاهد.
نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان داد دیجیتال‌شویی می‌تواند شفافیت و کیفیت اطلاعات حسابداری را تضعیف کند و پیامدهای مهمی برای سرمایه‌گذاران، نهادهای نظارتی و مدیران شرکت‌ها به همراه داشته باشد. همچنین مشخص شد که سازوکارهای بازار سرمایه، از جمله پوشش تحلیلی و واکنش‌های رفتاری سرمایه‌گذاران، در کنار نظام جبران خدمت مدیران، نقش مهمی در مهار آثار منفی دیجیتال‌شویی ایفا می‌کنند. بر این اساس، تقویت نظارت بر افشاهای دیجیتال و طراحی نظام‌های انگیزشی مناسب برای مدیران، می‌تواند به ارتقای محافظه‌کاری حسابداری و افزایش اعتماد بازار کمک کند.
نوآوری: نوآوری این پژوهش در تبیین اثر دیجیتال‌شویی بر محافظه‌کاری حسابداری با در نظر گرفتن هم‌زمان نقش تعدیل‌کننده عوامل بازار سرمایه و مشوق‌های مدیریتی بود. این پژوهش با ارائه شواهد تجربی از بازار سرمایه ایران، شکاف موجود در ادبیات تحول دیجیتال و کیفیت گزارشگری مالی را پوشش داد و چارچوبی تحلیلی برای ارزیابی پیامدهای رفتاری و حسابداری افشاهای دیجیتال فراهم کرد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Examining the Impact of Digital Washing on Accounting Conservatism: The Moderating Role of Analyst Coverage, Investor Sentiment, and Executive Compensation

نویسندگان [English]

  • Shahrzad Ahmadi 1
  • Houssin Alidadi 2
  • Rasool Masoumi 3
  • Khaled Yadegari 4
1 Department of Accounting and Management, Sari Branch, Sarovia Non-Profit University, Sari, Iran
2 assistant professor, Department of Accounting, Shahr-e Qods Branch, Islamic Azad, Shahr-e Qods. Iran
3 Department of Accounting and Management, Jouybar Branch, Islamic Azad University, Jouybar, Iran.
4 Department of Accounting, Ahvaz Branch, Karoun Non-Profit University, Ahvaz, Iran
چکیده [English]

Objective: Digital transformation has recently become a central driver of corporate development and competitiveness in Iran. Many firms attempted to signal innovation and technological advancement through digital disclosures. However, in some cases, these disclosures were accompanied by “digital washing,” whereby firms exaggerated or overstated their actual level of digital maturity, potentially misleading capital market participants. The objective of this study was to examine the effect of digital washing on accounting conservatism and to analyze the moderating roles of analyst coverage, investor sentiment, and executive compensation in firms listed on the Tehran Stock Exchange. This study aimed to clarify whether market monitoring mechanisms and managerial incentives could mitigate the negative consequences of digital washing on financial reporting quality.
Methods: This research was applied in purpose and descriptive–correlational in methodology. The statistical population consisted of all firms listed on the Tehran Stock Exchange during the period 2013–2024. After applying the research criteria, a final sample of 280 firms was selected. Required data were collected from financial statements, board reports, and capital market information. Multivariate regression models were employed to test the hypotheses, and the moderating effects of analyst coverage, investor sentiment, and executive compensation were examined through interaction terms. The research design enabled a comprehensive assessment of the analytical relationships between digital washing and accounting conservatism.
Results: The findings indicate that digital washing has a significant negative effect on accounting conservatism and reduces the level of prudence in the recognition of profits and losses. The results also show that analyst coverage plays a significant moderating role, such that stronger analyst monitoring weakens the negative impact of digital washing on accounting conservatism. Investor sentiment is found to moderate this relationship as well, suggesting that optimistic or pessimistic market conditions influence how digital washing affects conservative reporting practices. Furthermore, the findings reveal that higher executive compensation is associated with greater accounting conservatism and can partially offset the adverse effects of digital washing on financial reporting quality.
Conclusion: The results demonstrate that digital washing undermines accounting transparency and financial reporting quality, leading to important implications for investors, regulators, and corporate managers. The study further shows that capital market mechanisms, including analyst coverage and investor sentiment, along with executive compensation structures, play a crucial role in constraining the negative consequences of digital washing. Strengthening oversight of digital disclosures and aligning managerial incentives with long-term reporting quality can enhance accounting conservatism and market confidence.
Innovation: The main innovation of this study lies in simultaneously examining the impact of digital washing on accounting conservatism while incorporating the moderating roles of capital market factors and managerial incentives. By providing empirical evidence from the Iranian capital market, this research fills a gap in the literature on digital transformation and financial reporting quality and offers an analytical framework for assessing the accounting and behavioral consequences of digital disclosures.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Digital Washing
  • Accounting Conservatism
  • Analyst Coverage
  • Investor Sentiment
  • Executive Compensation

مراجع

حاجیان نژاد، امین ، رهروی دستجردی، علیرضا و علوی زاده، محسن . (1402). تأثیر احساسات سرمایه‌گذاران بر احتمال تحریف صورت‌های مالی و محافظه‌کاری حسابرسان. نشریه پژوهش های حسابداری مالی، 15(1)، 1-20.
حکمت، هانیه ، رحمانی، علی و موفق، سمیرا . (1404). تأثیر افشای گزارشگری پایداری و مقایسه‌پذیری اطلاعات حسابداری بر تداوم سود. بررسی‏‌های حسابداری و حسابرسی، 32(1)، 95-116.
درخشان، مژده ، صفرزاده، محمدحسین ، اسدی، غلامحسین و راد، عباس . (1401). هماهنگی تصمیمات شناسایی و افشا در گزارشگری عدم‌قطعیت‌ها: بررسی رابطه بین محافظه‌کاری شرطی و افشای ریسک. نشریه پژوهش های حسابداری مالی، 14(3)، 85-118.
دموری، داریوش و جاویدان، حمید . (1396). تاثیر ساز و کارهای نظام راهبری شرکتی و محافظه کاری بر عدم تقارن اطلاعاتی با روش مدل‌سازی معادلات ساختاری در بورس اوراق بهادار تهران. راهبرد مدیریت مالی، 5(4)، 127-157.
رحیم پور، محمد ، قادرزاده، سید کریم و حسینی، سیدرسول . (1402). نقش محافظه کاری حسابداری در دستیابی شرکت ها به اهرم مالی هدف. پژوهشهای کاربردی در گزارشگری مالی، 12(1)، 69-92.
کامیابی، یحیی و جوادی نیا، امیر . (1400). بررسی اثر تعدیل‌کننده توانایی مدیریت بر رابطه بین احساسات سرمایه‌گذاران و محافظه‌کاری حسابداری. بررسی‏‌های حسابداری و حسابرسی، 28(1)، 102-134.
کرمی، غلامرضا ، غزنوی، محمدصادق و بابازاده اقدم، علیرضا . (1400). بررسی تاثیر محافظه ‏کاری بر ارتباط با ارزش سود آستانه ‏ای و غیرآستانه ‏ای. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 10(39)، 99-113.
محمدی، سعید و جهانیان ر. (1399). بهسازی نظام جبران خدمات به مثابه ی محرکهای برانگیزاننده ی نوآوری سرمایه ی انسانی. نشریه علمی رویکردهای پژوهشی نوین مدیریت و حسابداری، 4(15)، 87-110.
 
Aliahmadi، S. (2023). Investor sentiment and accounting conservatism: Evidence from Iran. Journal of Financial Reporting & Accounting، 21(2), 401–419. https://doi. org/10.1108/JFRA-04-2021-0094
Chen، J. Z.، Jang، Y.، Jung، B.، & Noh، M. (2024). Labor skill and accounting conservatism. Journal of Accounting and Public Policy، 43، Article 107172. https://doi.org/ 10.1016/j.jaccpubpol.2023.107172
Damouri, D., & Javidan, H. (2017). The effect of corporate governance mechanisms and conservatism on information asymmetry using structural equation modeling in the Tehran Stock Exchange. Financial Management Strategy, 5(4), 127–157. [in Persian]
Derakhshan, M., Safarzadeh, M. H., Asadi, G., & Rad, A. (2022). Coordination of recognition and disclosure decisions in uncertainty reporting: Examining the relationship between conditional conservatism and risk disclosure. Journal of Financial Accounting Research, 14(3), 85–118. [in Persian]
Duong، H. K.، Schuldt، M.، & Gotti، G. (2018). Investor sentiment and timely loss recognition. Review of Accounting and Finance، 17(3), 383–404. https://doi.org/
Fan، J. (2022). Research on strategies to optimise the quality of production-oriented corporate accounting information. Frontiers in Business، Economics and Management، 6(2)، 179–183. https://doi.org/10.54097/fbem.v6i2.3024
Furr، N.، Ozcan، P.، & Eisenhardt، K. M. (2022). What is digital transformation? Core tensions facing established companies on the global stage. Global Strategy Journal، 12(4), 595–618. https://doi.org/10.1002/gsj.1442
Hekmat, H., Rahmani, A., & Movafagh, S. (2025). The effect of sustainability reporting disclosure and accounting information comparability on earnings persistence. Accounting and Auditing Reviews, 32(1), 95–116. [in Persian]
Hu، J.، Tang، Y.، Yin، N.، & Guo، X. (2023). Institutional investor information competition and accounting information transparency: Implications for financial markets and corporate governance in China. Journal of the Knowledge Economy. https://doi.org/10.1007/s13132-023-01482-8
Huang، H. (2019). Corporate risk-taking and internal control: from “panacea” to "Opportunism [in Chinese]. Research on Economics and Management، 40(7)، 116–127. https://doi.org/10.13502/j.cnki.issn1000-7636.2019.07.009
Ioannou، I.، Kassinis، G.، & Papagiannakis، G. (2023). The impact of perceived greenwashing on customer satisfaction and the contingent role of capability reputation. Journal of Business Ethics، 185(2)، 333–347. https://doi.org/10.1007/s10551-022-05151-9
Kamyabi, Y., & Javadinia, A. (2021). Examining the moderating effect of managerial ability on the relationship between investor sentiment and accounting conservatism. Accounting and Auditing Reviews, 28(1), 102–134. [in Persian]
Karami, G., Ghaznavi, M. S., & Babazadeh Aghdam, A. (2021). Investigating the effect of conservatism on the value relevance of threshold and non-threshold earnings. Journal of Knowledge in Accounting and Management Auditing, 10(39), 99–113. [in Persian]
Khan، M.، & Watts، R. L. (2009). Estimation and empirical properties of a firm-year measure of accounting conservatism. Journal of Accounting and Economics، 48(2–3), 132–150. https://doi.org/10.1016/j.jacceco.2009.08.002
Kong، L.، Liu، T.، & Peng، Y. (2024). Will the digital transformation of “more Words،Less actions” affect the company’s carbon emissions [in Chinese]? Journal of Nanjing Audit University، 21(1)، 32–43. https://doi.org/10.3969/j.issn.1672-8750.2024.01.004
Kothari، S. P.، Shu، S.، & Wysocki، P. D. (2009). Do managers withhold bad news? Journal of Accounting Research، 47(1), 241–276. https://doi.org/10.1111/j.1475679X.2008.00318.x
Liu، Y.، Zhang، J.، & Dai، Y. (2023). Analyst following and greenwashing decision. Finance Research Letters، 58، Article 104510. https://doi.org/10.1016/j.
Lyon، T. P.، & Maxwell، J. W. (2011). Greenwash: Corporate environmental disclosure under threat of audit. Journal of Economics and Management Strategy، 20(1), 3–41. https://doi.org/10.1111/j.1530-9134.2010.00282.x
Ma، L.، Song، Y.، & Wang، B. (2023). The value effect of information disclosure in digital transformation—evidence from conceptual hype [in Chinese]. Research on Economics and Management، 44(8), 17–37. https://doi.org/10.13502/j.cnki.issn1000-7636.2023.08.002
Mohammadi, S., & Jahanian, R. (2020). Improving compensation systems as motivational drivers of human capital innovation. Journal of New Research Approaches in Management and Accounting, 4(15), 87–110. [in Persian]
Rahimpour, M., Ghaderzadeh, S. K., & Hosseini, S. R. (2023). The role of accounting conservatism in achieving firms’ target leverage. Applied Research in Financial Reporting, 12(1), 69–92. [in Persian]
Richardson، S. (2006). Over-investment of free cash flow. Review of Accounting Studies، 11(2–3), 159–189. https://doi.org/10.1007/s11142-006-9012-1
Su، Y.، & Wu، J. (2024). Digital transformation and enterprise sustainable development. Finance Research Letters، 60، Article 104902. https://doi.org/10.1016/j. frl.2023.104902
Sun، W. (2011). A study of the impact of corporate governance on the quality of internal controls [in Chinese]. Communication of Finance and Accounting، 6، 104–106. https://doi.org/10.16144/j.cnki.issn1002-8072.2011.06.015
Wei، C.، Zhou، H.، Zhang، X.، & Ouyang، S. (2025). The dark side of digital transformation: Digital washing and accounting conservatism. International Review of Economics & Finance، 98، 103933. https://doi.org/10.1016/j.iref.2025.103933
Yang، J.، Wang، R.، & Xue، Y. (2021). Analyst coverage and corporate misconduct. Australian Economic Papers، 60(2), 261–288. https://doi.org/10.1111/14678454.12203
Yuan، C.، Xiao، T.، Geng، C.، & Sheng، Y. (2021). Digital transformation and division of labor between enterprises: Vertical specialization or vertical integration [in Chinese]. China Industrial Economics، 9، 137–155. https://doi.org/10.19581/j.cnki.ciejournal.2021.09.007
Zhang، Y.، Pang، J.، & Li، H. (2024). Research on the influence of digitalization on competitive advantage of manufacturing enterprises. Managerial and Decision Economics. https://doi.org/10.1002/mde.4201
Zhou، Y.، Huo، W.، Bo، L.، & Chen، X. (2023). Impact and mechanism analysis of ESG ratings on the efficiency of green technology innovation. Finance Research Letters، 58، Article 104591. https://doi.org/10.1016/j.frl.2023.104591

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 24 آذر 1404
  • تاریخ بازنگری: 12 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش: 15 بهمن 1404
  • تاریخ اولین انتشار: 15 بهمن 1404
  • تاریخ انتشار: 01 بهمن 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار