تاثیر نگرش کوتاه‌مدت مدیران بر سرمایه‌گذاری زیست محیطی با نقش میانجی ضعف کنترل‌های داخلی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه حسابداری، واحد ورزقان، دانشگاه آزاد اسلامی،ورزقان، ایران

2 کارشناسی ارشد، گروه حسابداری، موسسه آموزش عالی سراج، تبریز، ایران

چکیده

هدف: یکی از چالش‌های اصلی در حوزه پایداری و کسب‌وکار این است که چگونه دیدگاه‌های کوتاه‌مدت مدیران بر تصمیمات سرمایه‌گذاری بلندمدت در زمینه محیط زیست تأثیر می‌گذارد. نگرش کوتاه‌مدت، که اغلب ریشه در فشار بازار سرمایه برای سودآوری سریع و نگرانی از قیمت سهام دارد، می‌تواند به روش‌های مختلفی بر سرمایه‌گذاری‌های زیست‌محیطی تأثیر منفی بگذارد. در سال‌های گذشته انتشار گازهای گلخانه‌ای و افزایش آلودگی‌های مربوط به آب، خاک، هوا و افزایش بی‌رویه پسماندهای شرکت‌ها نگرانی‌های افراد جامعه و فعالان اقتصادی را در پی داشته است.  یکی از عوامل موثر بر عدم توجه شرکتها به مسائل زیست محیطی، نگرش کوتاه‌مدت مدیران است. پژوهش حاضر به بررسی تاثیر نگرش کوتاه‌مدت مدیران بر سرمایه‌گذاری زیست محیطی با نقش میانجی ضعف کنترل‌های داخلی می‌پردازد.
روش: این پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی بوده و از بعد روش شناسی همبستگی از نوع علّی (پس رویدادی) می‌باشد. جامعه آماری پژوهش شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بوده و با استفاده از روش نمونه­گیری حذف سیستماتیک، 152 شرکت به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شده در دوره‌ی زمانی 7 ساله بین سال‌های 1396 تا 1402 مورد بررسی قرار گرفتند. روش مورد استفاده جهت جمع آوری اطلاعات، کتابخانه‌ای بوده و داده‌های مربوط برای اندازه‌گیری متغیرها از سایت کدال و صورتهای مالی شرکت‌ها جمع آوری شده و در اکسل محاسبات اولیه صورت گرفته سپس برای آزمون فرضیه‌های پژوهش از نرم افزار استاتا استفاده شده است.
یافته ­ها: نتایج حاصل از پژوهش نشان می‌دهد که نگرش کوتاه‌مدت مدیران بر سرمایه‌گذاری زیست محیطی تاثیر منفی دارد. ولی، نگرش کوتاه‌مدت مدیران بر ضعف کنترل‌های داخلی تاثیر مثبت دارد. اما، ضعف کنترل‌های داخلی بر سرمایه‌گذاری زیست محیطی تاثیر منفی دارد. نگرش کوتاه‌مدت مدیران بر سرمایه‌گذاری زیست محیطی با نقش میانجی ضعف کنترل‌های داخلی تاثیر دارد.
نتیجه‌گیری: شرکت‌هایی که مدیران آنها نگرش کوتاه‌مدت دارند سطح پایین‌تری از سرمایه‌گذاری زیست محیطی را انتخاب می‌کنند. یعنی نگرش کوتاه‌مدت مدیران عامل بازدارنده سرمایه‌گذاری زیست محیطی هستند. همچنین، نگرش کوتاه‌مدت مدیران موجب افزایش کیفیت کنترلهای داخلی می‌شود. ضعف کنترل‌های داخلی بر سرمایه‌گذاری زیست محیطی تاثیر دارد و این رابطه به صورت منفی است اثر غیرمستقیم نگرش کوتاه‌مدت مدیران بر سرمایه‌گذاری زیست محیطی از طریق ضعف کنترل‌های داخلی وجود دارد و ضعف کنترل‌های داخلی می‌تواند واسطه ارتباط بین نگرش کوتاه‌مدت مدیران و سرمایه‌گذاری زیست محیطی شرکت باشد.
نوآوری: این پژوهش تاثیر نگرش کوتاه‌مدت مدیران بر سرمایه‌گذاری زیست محیطی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس را با تمرکز بر نقش میانجی ضعف کنترل‌های داخلی بررسی می‌کند. با توجه به خلا پژوهشی موجود در این زمینه، این تحقیق نوآورانه درصدد پر کردن شکاف دانشی و بسط مبانی نظری جدید در این حوزه است و با هدف ارائه تبیین جامع‌تر از محرک های سرمایه‌گذاری زیست محیطی، به درک عمیق‌تر نگرش کوتاه مدت مدیران و اثرات آن در زمینه زیست محیط و لزوم دانش افزائی مدیران کمک خواهد کرد.

کلیدواژه‌ها

مراجع

احمدی، محسن، کیانی قلعه سردی، مرجان و عباسی نیا، میثم. (1402). تاثیر کارایی هیئت مدیره بر ضعف کنترل داخلی. نشریه چشم انداز حسابداری و مدیریت، 6(83)، 15-28.
اسکندری، علیرضا، و عباسی، لیلا. (1403). نقش سیستم های کنترل داخلی بر اطمینان پایداری عملکرد مالی. نشریه چشم انداز حسابداری و مدیریت، 7(94)، 234-253.
بهاری، مجتبی، و قادری ، سیمین. (1404). تاثیر بازدهی مالی و بازدهی اقتصادی بر هزینه‌های زیست محیطی. نشریه پایداری، توسعه و محیط زیست، 6(21)، 13-29.
حسینی، سیدمجتبی، مطیع، پروانه، وکارگر، حامد. (1404). بررسی تاثیر کوته بینی و بیش اعتمادی مدیران بر سرعت دستیابی به سرمایه در گردش بهینه، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، ۹ (۱۸)، ۴۶۵-۵۰۳.
خداداد، سعید، و رضایی، نادر. (1402). تبیین واولویت بندی عوامل موثر بر ارزیابی اثربخش کنترل های داخلی. چشم انداز حسابداری و مدیریت، 6(83)، 243-256.
خواجوی، شکراله، و ویسی حصار، ثریا. (1402). تأثیر قدرت مدیرعامل بر احتمال پرداخت سود سهام: نقش سودآوری و نوسان جریان وجه نقد. مطالعات تجربی حسابداری مالی، 20(79)، 1-44.
داشی دغیم، علاء، آقایی چادگانی، آرزو، دهیرب الربیعی، محمد سمیر، و علیمرادی، محمد. (1404). تاثیر ابعاد گزارشگری پایداری بر عملکرد مالی و غیرمالی شرکت های تولیدی و غیرتولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار. نشریه مدیریت پویا و تحلیل کسب و کار، 4(6)، 296-310.
شهابی، صالح، جمشیدی نوید، بابک، قنبری، مهرداد، و هاشمی، سید رضا. (1400). بررسی تاثیر شدت هزینه های زیست محیطی اجباری و اختیاری بر عملکرد مالی در شرکت های پتروشیمی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. فصلنامه دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 11(44)، 45 -60.
صادق پور، فرشته، حسینی معصوم، محمدرضا، و سعیدی، هادی. (1401). اثر تعاملی هزینه های تحقیق و توسعه بر رابطه بین عملکرد زیست محیطی و عملکرد مالی شرکت های بورس اوراق بهادار تهران. نشریه پیشرفت های مالی و سرمایه‌گذاری، 7(3)، 1-22.
صداقت، مهدی، و کمالی راد، اسمعیل. (1403). بررسی تاثیر مدرک تحصیلی مدیرعامل بر کیفیت کنترل داخلی (شواهدی از بورس اوراق بهادار تهران). نشریه چشم انداز حسابداری و مدیریت، 7(93)، 210-230.
علی‌پور، محمد. (1404). ارایه الگوی گزارشگری زیست محیطی: براساس استاندارد جهانی گزارشگری زیست محیطی GRI. نشریه مالی و پایداری شرکتی، 1(1)، 129-152.
فتاحی نافچی، حسن، و خواجه وند کاجی، میلاد. (1397). تاثیر سن شرکت بر ارتباط بین حاکمیت شرکتی و ساختار سرمایه شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. چشم انداز حسابداری و مدیریت، 1(4)، 72-85.               
مرادی، جواد، و باقری، هادی. (1393). بررسی مقایسه ای تأثیر کوته‎بینی مدیریت و مدیریت سود بر بازده سهام. بررسی‏‌های حسابداری و حسابرسی، 21(2)، 229-250.
مرادی، جواد، و کشاورز، فاطمه. (1395). بررسی پیامدهای کوته‌بینی مدیران از دیدگاه تئوری نمایندگی و فرضیۀ جریان‌های نقد آزاد. بررسی‏‌های حسابداری و حسابرسی، 23(4)، 546-527.
نمازی، محمد، و حشمتی، مرتضی. (1386). بررسی تأثیر سازه‌ها و متغیرهای تأخیری بر ساختار سرمایه شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار. بررسی‏‌های حسابداری و حسابرسی، 14(3)، -.
همتی، سمیه، و دادبه، فاطمه. (1402). سرمایه گذاری‌های مسئولیت اجتماعی و زیست محیطی و صندوق های سرمایه گذاری مشترک. نشریه حسابدار، 348، 2-13.
Ahmadi, M., Kiani Ghalesardi, M., & Abasi Nia, M. (2023). The Effect of Board Efficiency on Internal Control Weakness. Journal of Accounting and Management Vision, 6(83), 15-28. [In Persian]
Alipour, M. (2025). Presentation of an Environmental Reporting Model: Based on the Global Reporting Initiative (GRI) Standards. Journal of Finance and Corporate Sustainability, 1(1), 129-152. [In Persian]
Anderson, T. W., & Hsiao, C. (1982). Formulation and Estimation of Dynamic Models Using Panel Data. Journal of Econometrics, 18(1), 47-82.
Banerjee, S., Breon-Drish, B., Kaniel, R., & Kremer, I. (2023). On the Voluntary Disclosure of Redundant Information. Journal of Economic Theory, 214, 105743.
Bansal, P., & Song, H. C. (2017). Similar but not the Same: Differentiating Corporate Sustainability from Corporate Responsibility. The Academy of Management Annals, 11(1), 105-149.
Baxamusa, M., & Jalal, A. (2024). Environmental Regulations, Agency Costs, and Firm Performance. Research in International Business & Finance, 70(A), 102307.
Chen, C., Wang, T., Jia, X., (2023). Short-termism in financial decision-making: uncovering the influence of managerial myopia on corporate financial asset allocation through MD&A textual analysis. Int. Rev. Financ. Anal. 90, 102900.
Dashee Dughaim, A., Aghaei Chadegani, A., Deherieb Alrobaaiy, M. S., & Alimoradi, M. (2022). The Impact of Sustainability Reporting Dimensions on Financial and Non-Financial Performance of Manufacturing and Non-Manufacturing Companies Listed on the Stock Exchange. Dynamic Management and Business Analysis, 4(1), 296-310. [In Persian]
Delmas, M. A., & Pekovic, S. (2018). Corporate Sustainable Innovation and Employee Behavior. Journal of Business Ethics, 150, 1071–1088.
Eniola, O. J., & Akinselure, O. (2016). Effect of Internal Control on Financial Performance of Firms in Nigeria. (A Study of Selected Manufacturing Firms). Journal of Business and Management, 18(10), 80-85.
Eskandari, A., & Abasi, L. (2024). The Role of Internal Control Systems on Ensuring The Stability of Financial Performance. Journal of Accounting and Management Vision, 7(94), 234-253. [In Persian]
Fatahi, H., & Khajevand, M. (2018).  Age, Corporate Governance, And Capital Structure Choices In Companies Admitted To Tehran Stock Exchange. Journal Of Accounting And Management Vision, 1(4), 72-85. [In Persian]
Ghaderi, S., & Bahari, M. (2024). The Effect of Financial Efficiency and Economic Efficiency on The Environmental Costs. Sustainability, Development & Environment,  6(1), 13-29. [In Persian]
Gong, G., & Yang. N. (2024). Do Corporate Environmental Violations Affect Trade Credit? Evidence from China. Emerging Markets Review, 64, 101236.
Hambrick, D. C., & Mason, P. A. (1984). Upper Echelons: the Organization as a Reflection of Its Top Managers. The Academy of Management Review, 9(2), 193–206.
Hemmati, S., & Dadbeh, F. (2023). Social and Environmental Responsibility Investments and Mutual Funds. Accountant Journal, 348, 2-13. [In Persian]
Horngren, C. T., Datar, S. M., Rajan, M. V. (2015). Cost Accounting a Managerial Emphasis. 15th ed., Pearson Education, Inc, USA.
Hosseini S M, Motie P, Kargar H. Investigating the impact of managers' myopia and overconfidence on the speed of achieving optimal working capital. aapc 2025; 9 (18) :465-503. [In Persian]
Huang, L., & Lei, Z. (2021). How environmental regulation affect corporate green investment: evidence from China. Journal of Cleaner Production, 279, 123560.
Ibrahim, S., Diibuzie, G., & Abubakari, M. (2017). The Impact of Internal Control Systems on Financial Performance: The Case of Health Institutions in Upper West Region of Ghana. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 7(4), 684-696.
Jin, C., Monfort, A., Chen, F., Xia, N., & Wu, B. (2024). Institutional investor ESG activism and corporate green innovation against climate change: Exploring differences between digital and non-digital firms. Technological Forecasting and Social Change, 200, 123129.
Karplus, V. J., Zhang, J., & Zhao, J. (2021). Navigating & evaluating the labyrinth of environmental regulation in China. Review of Environmental Economics and Policy, 15(2), 300–301.
Keough, K. A., Zimbardo, P. G., & Boyd, J. N. (1999). Who’s smoking, drinking, and using drugs? Time perspective as a predictor of substance use. Basic and Applied Social Psychology, 21(2), 149–164.
Khajavi, S., & Weysihesar, S. (2023). The CEO Authority Effect on Dividend Payout Probability: The Role of Profitability and Cash Flow Volatility. Empirical Studies in Financial Accounting, 20(79), 1-44. [In Persian]
Khodadad, S., & Rezaee, N. (2023). Explanation and Prioritization of Factors Affecting The Effective Evaluation of Internal Controls. Journal Of Accounting And Management Vision, 6(83), 243-256. [In Persian]
Lahouel, B. B., Bruna, M. G., & Zaied, B. Y. (2020). The Curvilinear Relationship Between Environmental Performance & Financial Performance: An Investigation of Listed French Firms Using Panel Smooth Transition Model. Finance Research Letters, 35(1), 101455.
Laverty, K. J. (1996). Economic “short-termism”: the debate, the unresolved issues, and the implications for management practice and research. The Academy of Management Review, 21(3), 825–860.
Lee, C.-C., & Li, Y.-Y. (2024). Does environmental policy matter for renewable energy production and economic activity? Evidence from Granger causality in quantiles. Economic Analysis and Policy, 81, 225-237.
Leng, T., Liu, Y., Xiao, Y., Hou, C., (2023). Does firm financialization affect optimal real investment decisions? Evidence from China. Pac. Basin Finance J. 79, 101970.
Li, W. (2022), Disclosure of internal control material weaknesses and optimism in analyst earnings forecasts. International Journal of Accounting Information Systems, 44, 100545.
Li, W., Huang, Y., Zhou, H., & Liu, X. (2024). CEO power, internal control quality, and entrepreneurial innovation spirit in family enterprises. International Review of Financial Analysis, 95(PA).
Li, Z., Hyung, D. E., & Lee, D. Y. (2025). Financial flexibility and corporate financing efficiency. International Review of Financial Analysis, 98, 103892
Liu, Z. (2020). Unraveling  the  complex  relationship  between  environmental  and financial  performance – Amultilevel  longitudinal  analysis. International  Journal  of  Production  Economics, (219), 328-340.
Lundgren, T., & Zhou, W. (2017). Firm performance and the role of environmental management. Journal of Environmental Management, 203, 330–341.
Marginson, D., & McAulay, L. (2008). Exploring the debate on short-termism: a theoretical and empirical analysis. Strategic Management Journal, 29(3), 273–292.
Miller, G. S. (2002). Earnings performance and discretionary disclosure. Journal of Accounting Research, 40(1), 173–204.
Moradi, J., & Bagheri, H. (2014). A comparative investigation into the Effects of Management Myopia and Earnings Management on Stock Return. Accounting and Auditing Review, 21(2), 229-250. [In Persian]
Moradi, J., & Keshavarz, F. (2017). Investigation of the Outcomes Resulting from Managers' Myopia Based on Agency Theory and Free Cash Flow Hypothesis. Accounting and Auditing Review, 23(4), 546-527. [In Persian]
Musah, A., Padi, A., Okyere, B., E. Adenutsi, D., & Ayariga, C. (2022). Does corporate governance moderate the relationship between internal control system effectiveness and SMEs financial performance in Ghana?. Cogent Business and Management, 9(1), 2152159.
Namazi, M., & Heshmati, M. (2008). Investigating the Effect of Lag Structures and Variables on the Capital Structure of Companies Listed on the Stock Exchange. Accounting and Auditing Review, 14(3), -. [In Persian]
Orsato, R. J. (2006). Competitive environmental strategies: when does it pay to be green?. California Management Review, 48(2), 127–143.
Parker, S., Peters, G. F., & Turetsky, H. F. (2022). Corporate Governance and corporate failure: a survival analysis. The international journal of Business in society, 2(2), 4-12.
Sadegh Pour, F., Hosseini Masoom, M. R., & Saeidi, H. (2022). The Moderating Effect of Research and Development Costs on the Relationship Between Environmental Performance and Financial Performance Tehran Stock Exchange Companies. Advances in Finance and Investment, 3(7), 1-22. [In Persian]
Sedaghat, M., & Kamali Rad, E. (2024). Investigating the Effect of The CEO's Degree on The Quality of Internal Control (Evidence from Tehran Stock Exchange). Journal of Accounting And Management Vision, 7(93), 210-230. [In Persian]
Shahabi, S., Jamshidinavid, B., Ghanbary, M., & Hashemi, R. (2022). The Study of the Effect of The Intensity of Regulatory and Voluntary Environmental Expenses on Financial Performance of Petrochemical Companies Listed in The Tehran Stock Exchange. Journal of Management Accounting and Auditing Knowledge, 11(44), 45-60. [In Persian]
Simon, E. (2021). The effect of internal control on organizational performance in the telecommunications industry in South South and South East Nigeria. International Journal of Social Sciences, 4(1), 78-97.
Srinivasan, R., & Ramani. N. (2019). With Power Comes Responsibility: How Powerful Marketing Departments Can Help Prevent Myopic Management. Journal of Marketing, 83(3), 108–125.
Stein, J. C. (1989). Efficient capital markets, inefficient firms: a model of myopic corporate behavior. The Quarterly Journal of Economics, 104(4), 655–669.
Stein, J.C., 1989. Efficient capital markets, inefficient firms: a model of myopic corporate behavior. Q. J. Econ. 104 (4), 655–669.
Tetteh, L. A., Kwarteng, A., Kwame Aveh, F., Ato Dadzie, S., & Asante-Darko, D. (2022). The Impact of Internal Control Systems on Corporate Performance among Listed Firms in Ghana: The Moderating Role of Information Technology. Journal of African Business, 23(1), 104-125.
Tian, L., Shen, Y., & Du, M. (2024). Impact of mandatory environmental information disclosure on the capital cost: Evidence from listed companies in China. Journal home page for Heliyon, 10(22), e40045.
Utomo, N. M., Rahayu, S., Kaujan, K., & Irw&i, S. A. (2020). Environmental performance, environmental disclosure, and firm value: empirical study of non-financial companies at Indonesia Stock Exchange. Green Finance, 2(1), 100–113.
Wang, F., Cheng, Z., Keung, C., & Reisner, A. (2015). Impact of manager characteristics on corporate environmental behavior at heavy-polluting firms in Shaanxi, China. Journal of Cleaner Production, 108(A), 707–715.
You, X., Chen, C. Peng, K., & Li, Y. (2025). ESG disclosure quality and cost of debt. Emerging Markets Review, 64, 101219.
Zhou, J., & Jin, S. (2023). Corporate environmental protection behavior and sustainable development: the moderating role of green investors and green executive cognition. International Journal of Environmental Research and Public Health (IJERPH), 20(5), 4179.
Zhu, R., Zhang, Y., Zeng, H., & Guo, L. (2025). Solve the cause, not the symptom: Managerial myopia & environmental investment preferences. Journal of Environmental Management, 373, 123873.
Zimbardo, P. G., & Boyd, J. N. (1999). Putting time in perspective: a valid, reliable individual-differences metric. Journal of Personality and Social Psychology, 77(6), 1271–1288.

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 08 دی 1404
  • تاریخ بازنگری: 18 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش: 21 بهمن 1404
  • تاریخ اولین انتشار: 21 بهمن 1404
  • تاریخ انتشار: 01 بهمن 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار