ناکارایی سرمایه ‏گذاری در منابع انسانی، رتبه اعتباری و نقش سودآوری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری حسابداری، گروه حسابداری، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 کارشناسی ارشد حسابداری، بانکدار، بانک سینا، ارومیه، ایران

چکیده

هدف: رتبه اعتباری یک منبع اطلاعاتی مهم جهت تصمیم‏ گیری محسوب شده بنابراین بررسی عوامل موثر بر آن حائز اهمیت است از طرفی انتظار بر این است که ناکارایی سرمایه‏ گذاری در نیروی انسانی منجر به افزایش سودآوری  شده و این موضوع نیز منجر به کاهش ریسک اعتباری شرکت‏ ها گردد و در نتیجه رتبه اعتباری آنها بهبود یابد. استخدام غیربهینه نیروی انسانی پرهزینه بوده، زیرا با توجه به بااهمیت بودن مبلغ هزینه حقوق و دستمزد در مقایسه با سایر هزینه ‎‏ها (در اکثر شرکت‏ها و کارخانه ‏ها)، انتظار بر این است که این موضوع از طریق کاهش سودآوری تاثیر بااهمیتی بر افزایش ریسک شرکت و در نتیجه کاهش رتبه اعتباری داشته باشد. از طرفی ناکارایی سرمایه ‏گذاری در نیروی انسانی از طریق افزایش هزینه ‏های نمایندگی ناشی از نظارت ضعیت و وجود محیط اطلاعاتی کدر می‏تواند منجر به کاهش سودآوری شود. با توجه به اینکه سودآوری می‏تواند منجر به بروز مشکل در تداوم فعالیت شرکت شود و به عبارتی امکان بروز ورشکستگی نیز وجود خواهد داشت، این عامل می‏تواند منجر به کاهش رتبه اعتباری گردد. به عبارتی هدف پژوهش حاضر بررسی این موضوع است که آیا ناکارایی سرمایه‏ گذاری در نیروی انسانی از طریق کاهش سودآوری می‏تواند منجر به کاهش رتبه اعتباری گردد.
روش:  جهت اجرای پژوهش نمونه ‏ای متشکل از 126 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی بازه زمانی 1392-1402 مورد بررسی قرار گرفت. ناکارایی سرمایه گذاری در نیروی انسانی از طریق روش  جانگ، لی و وبر (2014)، رتبه اعتباری از طریق مدل امتیاز بازار نوظهور و بازده حقوق صاحبان سهام از تقسیم سود خالص بر ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام به دست آمده سپس فرضیه ‏های پژوهش از طریق رگرسیون خطی و آزمون سوبل با استفاده از نرم افزار ایویوز و استاتا مورد آزمون قرار گرفته است.
یافته‌ها: نتایج حاصل از پژوهش نشان دهنده تاثیر منفی ناکارایی سرمایه‏ گذاری در نیروی انسانی بر سودآوری و تاثیر مثبت سودآوری بر رتبه اعتباری بوده و این تاثیر از نظر آماری معنادار به دست آمد. براساس نتایج حاصل از پژوهش می‏توان استنباط نمود که ناکارایی سرمایه ‏گذاری در نیروی انسانی می‏تواند منجر به کاهش سودآوری شود و از طرفی کاهش سودآوری می‏ تواند منجر به افزایش ریسک و درنتیجه کاهش رتیه اعتباری شرکت‏ ها گردد، اما اثر میانجی سودآوری در رابطه بین ناکارایی سرمایه ‏گذاری در نیروی انسانی و رتبه اعتباری مورد تایید قرار نگرفت.  
نتیجه‌گیری: نتایج حاصل از پژوهش نشان می ‏دهد نیروی انسانی یکی از عوامل مهم تولید در کارکرد سود بوده و برای شرکت ‏ها در دستیابی به مزیت رقابتی عامل حیاتی به شمار می‏رود لذا به مدیران شرکت ‏ها پیشنهاد می‏شود هنگام استخدام نیروی انسانی دقت بیشتری به عمل آورند تا هزینه نظارت و نمایندگی کاهش یابد. همچنین باتوجه به وجود رابطه معکوس بین رتبه اعتباری و سودآوری، پیشنهاد می ‏شود تمرکز شرکت‏ها به اجرای برنامه‏ های کنترل هزینه ‏ها جهت افزایش سودآوری باشد.
نوآوری: نوآوری این پژوهش در ایجاد چارچوبی یکپارچه جهت درک تاثیر ناکارایی سرمایه ‏گذاری در نیروی انسانی بر سود و رتبه اعتباری شرکت ها می ‏باشد. این رویکرد از سویی منجر به بهبود عملکرد شرکت در به‏کارگیری نیروی انسانی شده و از سوی دیگر با توجه به اینکه در ایران موسسات رتبه‏بندی نوپا بوده، نتایج حاصل از این پژوهش می‏ تواند منجر به غنی‏تر شدن ادبیات در حوزه رتبه‏بندی اعتباری گردد.

کلیدواژه‌ها


 افلاطونی، عباس؛ خزایی، مهدی. (1395)، بررسی تأثیر کیفیت اقلام تعهدی و کیفیت افشا بر ناکارایی سرمایه گذاری در نیروی انسانی. بررسی‏های حسابداری و حسابرسی، 23 (3): 269-288. 10.22059/acctgrev.2016.59776
پورعلی ولیار، صیاد؛ جبارزاده، سعید؛ بحری ثالث، جمال؛ جعفریان، احمد (1401). رتبه‏بندی اعتباری شرکت‏های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. نشریه پژوهش‏های راهبردی بودجه و مالی. سال سوم: 33-62. 20.1001.1.27171809.1401.3.2.2.7
 جعفری، سیده محبوبه؛ احمدوند، میثم (1394). رتبه‌بندی اعتباری شرکت‏های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از رویکرد امتیاز بازار نوظهور. پژوهشنامه اقتصاد و کسب و کار، 6 (10): 37-56.
رساییان، امیر؛ حسینی، وحید (1387). رابطه کیفیت اقلام تعهدی و هزینه سرمایه در ایران. بررسیهای حسابداری و حسابرسی، 15 (53): 67-82. 20.1001.1.26458020.1387.15.4.5.9
رحمانی، علی؛ پارسایی، منا؛ محمدی خانقاه، گلشن. (1402). رتبه‏ اعتباری و هزینه سرمایه. تحقیقات مالی، 25(1): 110-126. 10.22059/frj.2022.342131.1007325
 محمودآبادی، حمید؛ غیوری مقدم، علی (1390). رتبه‌بندی اعتباری از لحاظ توان مالی پرداخت اصل و فرع بدهی‌ها با استفاده از شیوه تحلیل پوششی داده‌ها (مورد مطالعه: شرکت‏های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران). مجله علمی-پژوهشی دانش حسابداری، 2 (4): 125-145. 20.1001.1.20088914.1390.2.4.7.4
Ashbaugh-Skaife, H., Collins, D. W. & LaFond, R. (2006). The effects of corporate governance on firms’ credit ratings. Journal of accounting and economics, 42(1-2): 203-243.‏ https://doi.org/10.1016/j.jacceco.2006.02.003
APlatoni, A., & Khazaei, M. (2015). Investigating the impact of the quality of accruals and the quality of disclosure on the inefficiency of investment in human resources. Accounting and auditing reviews, 23 (3): 269-288. (in Persian). 269-288. 10.22059/acctgrev.2016.59776. [in Persian].
Altman, Edward I. & Hotchkiss, E. (2005). Corporate Financial Distress and Bankruptcy: Predict and Avoid Bankruptcy, Analyze and Invest in Distressed Debt. 3rd edition. New York: John Wiley and Sons. http://ndl.ethernet.edu.et/bitstream/123456789/27600/2/68.pdf.pdf.
Gray, S.; Mirkovic, A.; Ragunathan, V. (2006). The determinants of credit ratings: Australian evidence. Australian Journal of Management, 31(2), 333-354. https://doi.org/10.1177/031289620603100208.
Habib, A., & Ranasinghe, D. (2022). Labor investment efficiency and credit ratings. Finance Research Letters, 48, 102924.‏ https://doi.org/10.1016/j.frl.2022.102924
Hu, X., Huang, H., Pan, Z., & Shi, J. (2019). Information asymmetry and credit rating: A quasi-natural experiment from China. Journal of Banking & Finance, 106: 132-152. https://doi.org/10.1016/j.jbankfin.2019.06.003.
Jung, B., Lee, W.J. & Weber, D.P., (2014). Financial reporting quality and labor investment efficiency. Contemporary Accounting Research, 31(4): 1047- 1076. https://doi.org/10.1111/1911-3846.12053
Jafari, S. M., Ahmadvand, M. (2015). The credit rating of companies listed at Tehran stock exchange using the emerging market scoring model. Economic and business bulletin of the business, 6(10): 56-37. https://journals.iau.ir/article_526598.html?lang=en. [in Persian].
Kisgen, D. J. & Strahan, P. E. (2010). Do regulations based on credit ratings affect a firm's cost of capital?. The Review of Financial Studies23(12): 4324-4347.‌ https://doi.org/10.1093/rfs/hhq077.
MurciaI, F. C. D. S. & Dal-Ri Murcia, F. & Rover, S. & Borba, J. A. (2014). The determinants of credit rating: Brazilian evidence. BAR-Brazilian Administration Review, 11(2): 188-209.‌ https://doi.org/10.1590/S1807-76922014000200005.
Mahmoudabadi, H., & Ghayouri Moghaddam, A. (2011). Credit Rating in terms of Financial Ability to Pay Principle and Interest Debt by using Data Envelopment Analysis Thechniques (Case Study: Companies Listed in Tehran Stock Exchange). Journal of Accounting Knowledge, 2 (4): 125-145. (in Persian). 20.1001.1.20088914.1390.2.4.7.4. [in Persian].
Pinnuck, M. & Lillis, A. (2007). Profits versus Losses: does reporting an accounting loss act as a heuristic trigger to exercise the abandonment option and divest employees? The Accounting Review, 82(4): 1031–1053. https://doi.org/10.2308/accr.2007.82.4.1031
Pourali Valyar, F., Jabarzadeh, S., Bahri sales, J., Jafarian, A. (2022). Credit rating of companies admitted to Tehran Stock Exchange. Journal of strategic budget and financial research. 3: 33-62. 20.1001.1.27171809.1401.3.2.2.7. [in Persian].
Reinhart, C.M. (2002). Default currency crises, and sovereign credit ratings. Worldbank Economic Review, 16: 151–170. https://doi.org/10.1093/wber/16.2.151
Rasayan, A., & Hosseini, V. (2008). The relationship between the quality of accruals and the cost of capital in Iran. Accounting and Auditing Reviews, 15(53): 67-82. 20.1001.1.26458020.1387.15.4.5.9. [in Persian].
Rahmani, A., Parsaei, M. & Mohammadi Khanghah, G. (2023). Credit Rating and Cost of Capital. Financial Research Journal, 25(1): 110-126. 10.22059/frj.2022.342131.1007325. [in Persian].
  • تاریخ دریافت: 10 اردیبهشت 1405
  • تاریخ بازنگری: 09 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش: 27 تیر 1405
  • تاریخ اولین انتشار: 01 شهریور 1405
  • تاریخ انتشار: 01 شهریور 1405